02188218551 [email protected]

گنجاندن این ۵ مؤلفه در رژیم غذایی سالم در طول پرتو درمانی ، راهی برای بهبودی سریع همراه با عوارض جانبی کمتر است. پرتودرمانی می تواند نحوه هضم غذاهای خاص در بدن بیمار و استفاده از مواد مغذی را تغییر دهد. هر بیماری که تحت پرتو درمانی قرار می گیرد ، واکنش متفاوتی نسبت به درمان نشان می دهد اما در اینجا دستورالعمل های بنیادی برای داشتن یک رژیم غذایی مناسب در طول انجام پرتو درمانی برای سرطان آورده شده است که برای همه بیماران مفید می باشد:

دکتر احسان کرباسی (بورد تخصصی رادیوتراپی)

انکولوژی _ پرتودرمانی (از دانشگاه علوم پزشکی تهران)

۰۹۲۱۲۵۴۲۰۸۲

۰۲۱۸۸۶۲۷۴۲۰

  1. به عوارض جانبی و چگونگی تأثیر آن بر اشتهای تان توجه کنید و این تغییرات را با پزشک خود در میان بگذارید.
  2. برای تغییر در رژیم غذایی خود از قبل برنامه ریزی کنید.
  3. تمرکزتان را بر روی مصرف ترکیبات غنی از مواد مغذی مانند میوه ها ، سبزیجات ، غلات و پروتئین های بدون چربی بگذارید و از مصرف چربی های اشباع ، قند ، نمک و الکل خودداری کنید.
  4. عادت ها و زمان های غذایی خود را تغییر دهید. به طور مکرر وعده های غذایی کوچکتر داشته باشید.
  5. بدن تان را هیدراته نگه دارید. آب بهترین گزینه است اما گزینه های سالم دیگری نیز وجود دارد.

در ادامه به تشریح این ۵ مؤلفه می پردازیم.

  1. به آنچه بدن تان به شما می گوید گوش دهید

رژیم غذایی

بیشتر بیماران در طول درمان سرطان ، عوارض جانبی ناچیزی را تجربه می کنند یا ممکن است هیچ عارضه ای نداشته باشند ، در حالی که برخی از افراد عوارض جانبی حاد و خاصی را تجربه می کنند. عوارض جانبی می تواند در همان ابتدا یا پس از درمان رخ دهد. پرتو درمانی بیشتر سلول های سرطانی را تحت تأثیر قرار می دهد ، اما می تواند سلول های سالم را نیز تحت تأثیر قرار دهد. هنگامی که سلول های سالم تحت تأثیر قرار می گیرند ، بیماران ممکن است عوارض جانبی مختلفی را تجربه کنند. آن قسمت از بدن که تحت تاثیر پرتو درمانی قرار دارد ، می تواند عوارض جانبی مختلفی ایجاد کند از جمله:

  • حالت تهوع یا استفراغ
  • کاهش اشتها یا از دست دادن چشایی
  • گاز و نفخ معده
  • زخم های دهانی
  • مشکل در بلع
  • کاهش آب بدن
  • کاهش وزن

تغییر در رژیم های غذایی ممکن است شامل پیروی کردن از رژیم غذایی بلانت (یک رژیم غذایی ملایم) یا افزودن مقدار زیادی مواد غذایی خوش طعم به وعده های غذایی تان باشد. به ندای بدن خود گوش فرا دهید و رژیم غذایی خود را مطابق آنچه به شما می گوید تنظیم کنید. در صورت بروز هرگونه عارضه جانبی ناشی از پرتودرمانی ، مراتب به پزشک خود اطلاع دهید.

 

  1. از قبل آماده باشید – به مواد غذایی سالم بچسبید

تغذیه مناسب در طول پرتودرمانی

یکی دیگر از مؤلفه های رژیم غذایی سالم در طول پرتو درمانی ، برنامه ریزی قبلی است. آشپزخانه خود را با مواد غذایی متنوع و سالم پر کنید. قبل از شروع درمان ، وعده های غذایی سالم را در یخچال و فریزر خود تهیه و نگهداری کنید. کمی برنامه ریزی و آمادگی باعث می شود که حتی اگر حوصله آشپزی نداشته باشید ، غذای خوب و سالم بخورید.

 

  1. وعده های سرشار از مواد مغذی داشته باشید

رادیو تراپی

داشتن وعده های غذایی غنی از مواد مغذی ، عامل مهمی در ریکاوری پرتو درمانی محسوب می شود. مصرف وعده های غذایی با کالری بالا و مواد مغذی کم به بدن آن چیزی که برای بهبودی نیاز دارد را نمی دهد و در نتیجه باعث کند شدن زمان بهبودی می شود. در عوض مواد غذایی تازه و سالم و مغذی را برای رژیم غذایی خود انتخاب کنید. در اینجا فهرستی از این مواد غذایی آورده شده است:

میوه و سبزیجات

از انواع میوه ها و سبزیجات از جمله سبزیجات سبز تیره ، قرمز و نارنجی ، لوبیا سبز و نخود سبز استفاده کنید. میوه ها و سبزیجات را در محوریت هر وعده غذایی خود قرار دهید. اگر در مصرف میوه و سبزیجات خام مشکل دارید ، سبزیجات را به صورت بخارپز یا پخته شده و میوه های کنسروی میل کنید. اگر هضم غذا به دلیل درد یا گاز معده ناراحت کننده است ، مقدار فیبر موجود در رژیم غذایی را تغییر دهید تا ببینید آیا به شما کمک می کند یا خیر. میوه ها و سبزیجات اغلب سرشار از فیبر هستند و ممکن است به قوام مدفوع کمک کنند ، اما همچنین ممکن است منجر به گاز شود که کاملا قابل اجتناب است.

شیر و فرآورده های لبنی بدون چربی یا کم چرب (۱٪)

شیر و فرآورده های لبنی مانند پنیر و ماست ، کلسیم ، پتاسیم و سایر مواد مغذی را تأمین می کنند. اگر از مصرف لبنیات اجتناب می کنید یا در هضم فرآورده های لبنی مشکل دارید ، از شیر سویا بدون قند ، شیر بادام یا شیر نارگیل استفاده نکنید.

غلات کامل

غلات کامل شامل برنج قهوه ای ، نان ۱۰۰٪ غلات کامل ، و جو دوسر است. کینوا یکی دیگر از غلات کامل است که دارای پروتئین بالا ، فاقد گلوتن و تهیه آن آسان است. سعی کنید در وعده های غذایی کینوا را جایگزین برنج سفید کنید تا پروتئین دریافتی شما افزایش یابد. به طور کلی ، غلات کامل از کربوهیدرات های فرآوری شده مانند نان های سفید مفیدتر هستند.

پروتئین بدون چربی

از انواع مواد غذایی غنی از پروتئین که چربی کمی دارند استفاده کنید. غذاهای دریایی ، گوشت و مرغ بدون چربی ، ماست یونانی ، تخم مرغ ، حبوبات ، فرآورده های سویا ، دانه ها و آجیل بدون نمک مصرف کنید. برخی از محصولات سویا بسیار فرآوری شده اند و به اندازه انواع دیگر سویا برای شما مناسب نیستند. ادامام (دانه سویای تازه به رنگ سبز) گزینه خوبی به عنوان سویای سالم به رژیم غذایی تان خواهد بود. توصیه می شود بیماران تحت درمان رادیوتراپی حداقل ۱۰٪ کالری خود را از پروتئین دریافت کنند.

غذاهایی که باید اجتناب شوند یا کاهش یابند

مواد غذایی که در طی رادیو تراپی باید از آنها اجتناب کنید یا کاهش دهید شامل سدیم (نمک) ، قندهای افزوده ، چربی های جامد (اشباع) و الکل است. در تمام رژیم های غذایی مقدار کمی نمک لازم است. پزشک یا متخصص تغذیه می تواند بر اساس سابقه پزشکی شما میزان نمکی را که باید مصرف کنید توصیه کند.

علاوه بر مواد غذایی که در بالا ذکر شدند ، مواد غذایی پر ادویه نیز می توانند موجب مشکلات گوارشی در طول پرتو درمانی شوند. در حالی که حالت تهوع و اسهال از علائم پرتودرمانی است ، غذاهای پر ادویه می توانند منجر به گرفتگی و ناراحتی معده شوند.

اگر تحت پرتو درمانی برای سرطان سر و گردن قرار دارید ، از مصرف غذاهایی که ممکن است هنگام بلع گیر کنند و یا دارای اسید زیادی هستند (غذاهای حاوی گوجه فرنگی و غیره) خودداری کنید. این در شرایطی توصیه می شود که فردی تحت پرتو درمانی نزدیک حلق یا دهان قرار بگیرد ، زیرا برخی از غذاها می توانند دهان را تحریک کنند.

آماده سازی غذا

در طول پرتودرمانی ، مهم است که احتمال ابتلا به بیماری های ناشی از غذا را محدود کنید. برای محدود کردن خطر مسمومیت غذایی باید از مصرف غذاهای خام یا نیمه پخته اجتناب شود. به عنوان مثال ، اگر در حال حاضر تحت پرتودرمانی هستید یا به تازگی درمان را متوقف کرده اید ، ممکن است پزشک توصیه کند از خوردن غذاهای گوشتی آماده و سرد ، شیر غیر پاستوریزه ، تخم مرغ پخته نشده ، میوه ها و سبزیجات شسته نشده ، صدف نیم پز یا خام ، سوشی و غیره استفاده نکنید.

  1. قوانین را زیر پا بگذارید

حجم غذای کمتر

رعایت رژیم غذایی مناسب در طول پرتو درمانی ممکن است به معنای کنار گذاشتن قانون وعده های غذایی منظم و تنظیم قوانین جدید باشد. هنگامی که عوارض جانبی ناشی از پرتودرمانی را تجربه می کنید ، مصرف وعده های غذایی کم حجم ، در دفعات بیشتر می تواند مفید باشد. داشتن ۵ وعده غذایی کوچک در روز به جای ۳ وعده غذایی بزرگ به سهولت هضم غذا کمک کرده و از حالت تهوع جلوگیری می کند. غذای خود را به آرامی بجوید. وقت خود را به وعده های غذایی کوچک اختصاص دهید.

با خوردن وعده های غذایی ثابت در زمان های مختلف روز ، سنت های معمول وعده های غذایی خود را بشکنید. اگر دوست ندارید صبح زود صبحانه بخورید ، سعی کنید یک وعده کوچک مرغ و برنج ، سوپ با آب گوشت یا حتی بستنی را به عنوان صبحانه میل کنید! از طرف دیگر ، ممکن است دوست داشته باشید غذای صبحانه در زمان شام میل کنید. این هیچ ایرادی ندارد. مصرف غذاهای سالمی را که دوست دارید بر اساس زمان روز محدود نکنید.

 

  1. مایعات زیادی بنوشید

عوارض پرتودرمانی

آبرسانی یکی از جنبه های مهم رژیم غذایی سالم در طول پرتو درمانی است. مرتباً آب یا مایعات دیگر بنوشید. اگر طعم و مزه آب را دوست ندارید ، آن را در غالب سوپ های آبکی ، شیک میوه و چای و دمنوش های طعم دار مصرف کنید. نوشیدن مقدار زیادی آب و هیدراته ماندن بسیار مهم است ، به خصوص اگر در طی پرتودرمانی دچار اسهال شوید. ژله ، پودینگ ، بستنی و آب میوه منابع خوبی برای آبرسانی هستند. به افراد توصیه می شود هر روز ۶ تا ۸ لیوان مایعات بنوشند. همیشه یک بطری آب پر از آب به همراه داشته باشید و بنوشید و بنوشید و بنوشید.

گوش دادن به ندای بدن ، آماده بودن از قبل ، مصرف وعده های غذایی غنی از مواد مغذی ، تنظیم قوانین مربوط به زمان صرف غذا و نوشیدن مایعات فراوان یک دستورالعمل مهم برای موفقیت در درمان است. با پیروی از این ۵ مؤلفه اصلی رژیم غذایی سالم در طول پرتو درمانی ، احتمالا در طول درمان عوارض کمتری را خواهید داشت و در حین و بعد از درمان قوی تر و فعال تر خواهید بود.

چنانچه به مشاوره نیاز دارید به این صفحه مراجعه فرمایید یا اگر به دنبال یک تیم متخصص با تجربه و کار آزموده در این زمینه هستید، فهرست متخصصان ما را در این زمینه بررسی کنید.

شاد و تندرست باشید.

گروه پژوهش و تحقیقات بهایند

منبع